NarWhizเปิดแอป ▶

การถ่ายทอดพลังงาน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.3

⚡ บทเรียนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มัธยมศึกษาปีที่ 3 · หน่วย: ระบบนิเวศ · ตัวชี้วัด ว 1.1 ม.3/1, ว 1.1 ม.3/2, ว 1.1 ม.3/3, ว 1.1 ม.3/4 ฯลฯ

📖 เรียนบทนี้ (มีภาพเคลื่อนไหวและเสียง)🎮 เล่นเกมแบบฝึกหัด

เนื้อหาบทเรียน: การถ่ายทอดพลังงาน

เริ่มกันพลังงานในข้าวมาจากไหน?

ข้าวทุกเม็ดเก็บพลังงานจากดวงอาทิตย์

เรากินข้าว จึงได้พลังงานนั้นต่อ

แหล่งพลังงานของระบบนิเวศ

ดวงอาทิตย์คือแหล่งพลังงานหลัก

ผู้ผลิตเปลี่ยนพลังงานแสงเป็นพลังงานเคมีในอาหาร

พลังงานไหลทางเดียว

พลังงานไหลจากผู้ผลิต → ผู้บริโภค ไม่ไหลย้อนกลับ

ระบบนิเวศต้องรับพลังงานจากดวงอาทิตย์ตลอด

ต่างจากแร่ธาตุที่หมุนเวียนเป็นวัฏจักร

กฎ 10 เปอร์เซ็นต์

ส่งต่อไปลำดับถัดไปได้ประมาณ 10%

อีกราว 90% ใช้ดำรงชีวิตและสูญเสียเป็นความร้อน

พลังงาน 90% หายไปไหน?

ไม่ได้หายไปจากโลก แต่ไม่ถูกส่งต่อ

พีระมิดพลังงาน

ฐานกว้างที่สุดคือผู้ผลิต

ยิ่งลำดับสูง พลังงานยิ่งน้อย

โซ่อาหารจึงมักยาวไม่เกิน 4–5 ลำดับ

ตัวอย่างคำนวณตามลำดับ

ผู้ผลิตมีพลังงาน 20,000 kJ

ผู้บริโภคลำดับ 1 ได้ ≈ 2,000 kJ

ผู้บริโภคลำดับ 2 ได้ ≈ 200 kJ

ตัวอย่างคิดย้อนกลับ

ผู้บริโภคลำดับที่ 2 ได้ 50 kJ

ลำดับที่ 1 ≈ 50 × 10 = 500 kJ

ผู้ผลิต ≈ 500 × 10 = 5,000 kJ

ตัวอย่างกินผัก หรือ กินเนื้อ?

ผัก 1,000 kJ → คนกินผักได้ ≈ 100 kJ

ผัก → วัว 100 kJ → คนกินวัวได้ ≈ 10 kJ

กินใกล้ผู้ผลิต ได้พลังงานมากกว่า

ระวัง!10% คือ "เหลือ" 1 ใน 10

ลดเหลือ 1 ใน 10 ทุกลำดับ

10,000 → 1,000 → 100 ✓

ไม่ใช่ 10,000 → 9,000 → 8,000 ✗

สรุปสรุปบทเรียน

พลังงาน: ดวงอาทิตย์ → ผู้ผลิต → ผู้บริโภค (ไหลทางเดียว)

ส่งต่อได้ ≈ 10% ต่อลำดับ

เคล็ดลับ: "ขึ้นหนึ่งลำดับ หารสิบ"

แบบฝึกหัด การถ่ายทอดพลังงาน พร้อมเฉลย

  1. ผู้ผลิตมีพลังงาน 50,000 kJ ผู้บริโภคลำดับที่ 2 ได้พลังงานประมาณกี่ kJ
    ดูเฉลยตอบ: 500
  2. พลังงานในระบบนิเวศเริ่มต้นจากแหล่งใด
    • ก. ดิน
    • ข. น้ำ
    • ค. ดวงอาทิตย์
    • ง. ผู้ย่อยสลาย
    ดูเฉลยตอบ: ดวงอาทิตย์
  3. ผู้ผลิตมีพลังงาน 10,000 kJ ผู้บริโภคลำดับที่ 1 ได้ประมาณกี่ kJ
    ดูเฉลยตอบ: 1000
  4. จริงหรือไม่: พลังงานส่งต่อในโซ่อาหารได้ 100% ทุกลำดับ
    ดูเฉลยตอบ: ไม่จริง — ส่งต่อได้ประมาณ 10% ส่วนใหญ่สูญเสียเป็นความร้อน
  5. ทำไมพีระมิดพลังงานฐานกว้างที่สุด
    • ก. ผู้ผลิตตัวใหญ่ที่สุด
    • ข. ผู้ผลิตมีพลังงานมากที่สุด
    • ค. ผู้ย่อยสลายอยู่ด้านล่าง
    • ง. ผู้บริโภคกินมากที่สุด
    ดูเฉลยตอบ: ผู้ผลิตมีพลังงานมากที่สุด — ผู้ผลิตรับพลังงานจากดวงอาทิตย์โดยตรง และพลังงานลดลงทุกลำดับ
  6. ผู้ผลิตมีพลังงาน 80,000 kJ ผู้บริโภคลำดับที่ 3 ได้ประมาณกี่ kJ
    ดูเฉลยตอบ: 80 — 80,000 → 8,000 → 800 → 80
  7. ผู้บริโภคลำดับที่ 1 ได้ 300 kJ ผู้ผลิตมีพลังงานประมาณกี่ kJ
    ดูเฉลยตอบ: 3000 — คิดย้อนกลับ คูณ 10
  8. พลังงานส่วนใหญ่ที่ไม่ถูกส่งต่อ สูญเสียไปในรูปใด
    • ก. แสง
    • ข. ความร้อน
    • ค. ไฟฟ้า
    • ง. เสียง
    ดูเฉลยตอบ: ความร้อน — สิ่งมีชีวิตใช้พลังงานดำรงชีวิตและปล่อยความร้อนออกมา
  9. จริงหรือไม่: พลังงานในระบบนิเวศหมุนเวียนกลับไปที่ผู้ผลิตได้
    ดูเฉลยตอบ: ไม่จริง — พลังงานไหลทางเดียว ส่วนแร่ธาตุหมุนเวียน
  10. จากข้าว 10,000 kJ แบบใดได้พลังงานมากที่สุด
    • ก. คนกินข้าวโดยตรง
    • ข. คนกินไก่ที่กินข้าว
    • ค. คนกินงูที่กินไก่
    • ง. ได้เท่ากันทุกแบบ
    ดูเฉลยตอบ: คนกินข้าวโดยตรง — ยิ่งใกล้ผู้ผลิต พลังงานยิ่งเหลือมาก

อยากฝึกต่อ? เล่นเกมแบบฝึกหัดบทนี้ ได้คะแนนและดาวทันที

บทนี้อยู่ใน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.3 หน่วย “ระบบนิเวศ” · ครูและผู้ปกครองพิมพ์ใบงานได้ฟรี