NarWhizเปิดแอป ▶

การสะสมสารพิษในสิ่งมีชีวิต วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.3

☠️ บทเรียนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มัธยมศึกษาปีที่ 3 · หน่วย: ระบบนิเวศ · ตัวชี้วัด ว 1.1 ม.3/1, ว 1.1 ม.3/2, ว 1.1 ม.3/3, ว 1.1 ม.3/4 ฯลฯ

📖 เรียนบทนี้ (มีภาพเคลื่อนไหวและเสียง)🎮 เล่นเกมแบบฝึกหัด

เนื้อหาบทเรียน: การสะสมสารพิษในสิ่งมีชีวิต

เริ่มกันทำไมนกกินปลาวางไข่เปลือกบาง?

ยาฆ่าแมลงที่ฉีดในไร่นา

ไปอยู่ในตัวนกได้อย่างไร?

สารพิษที่สลายตัวยาก

สารเหล่านี้อยู่ในสิ่งแวดล้อมได้นาน

สารพิษเข้าสู่โซ่อาหารได้อย่างไร

เริ่มจากสิ่งที่มนุษย์ปล่อยออกไป

ทำไมจึงสะสมได้

ร่างกายขับออกได้ยาก

สะสมในไขมันและเนื้อเยื่อ

ยิ่งกินมาก ยิ่งสะสมมาก

เพิ่มขึ้นตามลำดับการกิน

ผู้บริโภคลำดับสูงกินเหยื่อจำนวนมาก

สารพิษจากเหยื่อทุกตัวจึงมารวมกัน

ผู้บริโภคลำดับสุดท้ายมีสารพิษมากที่สุด

ตัวอย่างตัวเลขการสะสม DDT

ความเข้มข้นเพิ่มขึ้นหลายแสนเท่า

(ค่าตัวอย่าง หน่วย ppm)

ตัวอย่างคิดเลขการสะสม

ปลาเล็ก 1 ตัว มีปรอท 2 หน่วย

ปลาใหญ่กินปลาเล็ก 50 ตัว และขับออกไม่ได้

ปลาใหญ่มีปรอท 2 × 50 = 100 หน่วย

ตัวอย่างโรคมินามาตะ บทเรียนจริง

ที่ญี่ปุ่น โรงงานปล่อยน้ำเสียที่มีปรอทลงทะเล

คนกินปลาและหอยที่สะสมปรอทเป็นเวลานาน

ป่วยด้วยโรคทางระบบประสาท เรียกว่าโรคมินามาตะ

ผลต่อคน

คนมักอยู่ปลายโซ่อาหาร

จึงเสี่ยงได้รับสารพิษสะสมมาก

เช่น กินปลาใหญ่ที่สะสมปรอท

ป้องกันได้อย่างไร

ช่วยกันได้ทุกคน

ระวัง!สวนทางกับพลังงาน

พลังงาน: ผู้ผลิตมากที่สุด แล้วลดลง

สารพิษ: ผู้บริโภคลำดับสุดท้ายมากที่สุด

สรุปสรุปบทเรียน

สารพิษสลายยาก (DDT ปรอท ตะกั่ว) สะสมในร่างกาย

ยิ่งลำดับสูง ยิ่งสะสมมาก

เคล็ดลับ: "พลังงานลดลง สารพิษเพิ่มขึ้น"

แบบฝึกหัด การสะสมสารพิษในสิ่งมีชีวิต พร้อมเฉลย

  1. ในสายใยอาหาร สิ่งมีชีวิตใดมีสารพิษสะสมมากที่สุด
    • ก. ทุกตัวเท่ากัน
    • ข. ผู้บริโภคลำดับที่ 1
    • ค. ผู้ผลิต
    • ง. ผู้บริโภคลำดับสุดท้าย
    ดูเฉลยตอบ: ผู้บริโภคลำดับสุดท้าย
  2. แพลงก์ตอน 1 ตัวมี DDT 1 หน่วย ปลาเล็กกินแพลงก์ตอน 100 ตัว และขับออกไม่ได้เลย ปลาเล็กมี DDT กี่หน่วย
    ดูเฉลยตอบ: 100
  3. ข้อใดเป็นสารที่สะสมในโซ่อาหารได้
    • ก. ปรอท
    • ข. น้ำตาลกลูโคส
    • ค. วิตามินซี
    • ง. ออกซิเจน
    ดูเฉลยตอบ: ปรอท — ปรอทสลายยากและขับออกจากร่างกายได้ยาก
  4. โรคมินามาตะเกิดจากสารใด
    • ก. ปรอท
    • ข. ตะกั่ว
    • ค. DDT
    • ง. คาร์บอนไดออกไซด์
    ดูเฉลยตอบ: ปรอท — เกิดจากกินปลาและหอยที่สะสมปรอทจากน้ำเสียโรงงาน
  5. จริงหรือไม่: สารพิษที่สะสมในโซ่อาหาร มักขับออกจากร่างกายได้ง่าย
    ดูเฉลยตอบ: ไม่จริง — ขับออกยาก จึงสะสมเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ
  6. ปลาเล็กมีสารพิษตัวละ 3 หน่วย นกกินปลาเล็ก 40 ตัว (ขับออกไม่ได้) นกมีสารพิษกี่หน่วย
    ดูเฉลยตอบ: 120
  7. ทำไมคนจึงเสี่ยงได้รับสารพิษสะสมมาก
    • ก. คนเป็นผู้ผลิต
    • ข. คนไม่มีไขมัน
    • ค. คนมักเป็นผู้บริโภคลำดับท้ายของโซ่อาหาร
    • ง. คนกินน้ำมาก
    ดูเฉลยตอบ: คนมักเป็นผู้บริโภคลำดับท้ายของโซ่อาหาร — สารพิษเพิ่มขึ้นตามลำดับการกิน
  8. ในโซ่อาหาร "สาหร่าย → กุ้ง → ปลา → คน" ใครมีสารพิษสะสมน้อยที่สุด
    • ก. คน
    • ข. ปลา
    • ค. กุ้ง
    • ง. สาหร่าย
    ดูเฉลยตอบ: สาหร่าย — อยู่ต้นโซ่อาหาร ยังไม่มีการสะสมจากการกิน
  9. DDT ทำให้เกิดปัญหาใดกับนกกินปลา
    • ก. เปลือกไข่บาง แตกง่าย
    • ข. ขนเปลี่ยนสี
    • ค. บินเร็วขึ้น
    • ง. วางไข่มากขึ้น
    ดูเฉลยตอบ: เปลือกไข่บาง แตกง่าย — ลูกนกฟักไม่สำเร็จ จำนวนนกจึงลดลง
  10. จริงหรือไม่: ผู้ผลิตมีพลังงานมากที่สุด แต่ผู้บริโภคลำดับสุดท้ายมีสารพิษสะสมมากที่สุด
    ดูเฉลยตอบ: จริง

อยากฝึกต่อ? เล่นเกมแบบฝึกหัดบทนี้ ได้คะแนนและดาวทันที

บทนี้อยู่ใน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ม.3 หน่วย “ระบบนิเวศ” · ครูและผู้ปกครองพิมพ์ใบงานได้ฟรี