NarWhizเปิดแอป ▶

การละลายและสารละลาย วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ป.5

🧂 บทเรียนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ประถมศึกษาปีที่ 5 · หน่วย: การเปลี่ยนแปลงของสาร · ตัวชี้วัด ว 2.1 ป.5/1, ว 2.1 ป.5/2, ว 2.1 ป.5/3, ว 2.1 ป.5/4

📖 เรียนบทนี้ (มีภาพเคลื่อนไหวและเสียง)🎮 เล่นเกมแบบฝึกหัด

เนื้อหาบทเรียน: การละลายและสารละลาย

น้ำตาลหายไปไหน?

เทน้ำตาลลงในน้ำ คนสักพัก มองไม่เห็นน้ำตาลแล้ว

แต่ชิมดูยังหวานอยู่!

การละลายคืออะไร

สารผสมกับน้ำเป็นเนื้อเดียวกัน มองไม่เห็นเป็นก้อน

เรียกว่า สารนั้น "ละลายน้ำ"

สารละลาย

ตัวละลาย + ตัวทำละลาย = สารละลาย

สารละลายเป็นเนื้อเดียวกันทุกส่วน

ละลายน้ำ หรือ ไม่ละลายน้ำ

สารแต่ละชนิดละลายน้ำได้ไม่เหมือนกัน

ละลายได้จำกัด

เติมเกลือลงในน้ำไปเรื่อย ๆ

ถึงจุดหนึ่งจะละลายไม่ได้อีก เหลือตกอยู่ก้นแก้ว

ทำให้ละลายเร็วขึ้น

ถ้าอยากให้น้ำตาลละลายไว ทำได้หลายวิธี

ได้สารคืนได้

นำน้ำเกลือไปตั้งไฟหรือตากแดด น้ำระเหยไป

เหลือเกลือเป็นผลึกเหมือนเดิม

ระวังพลาดใส ≠ ไม่มีสี

สารละลายต้องใสมองทะลุได้ แต่มีสีได้

เช่น น้ำหวานสีแดง ด่างทับทิมสีม่วง ก็เป็นสารละลาย

ตัวอย่างทดลองกับ 3 แก้ว

ใส่สาร 1 ช้อนในน้ำเท่ากัน คนเท่ากัน

แล้วสังเกต: มองเห็นสารไหม มีตะกอนไหม

ตัวอย่างน้ำหนักไม่หายไป

น้ำ 100 กรัม + เกลือ 10 กรัม

ชั่งน้ำเกลือได้ 110 กรัม เพราะเกลือยังอยู่ในน้ำ

สรุปสรุป

เคล็ดลับจำง่าย: "ละลาย = หายตา แต่ไม่หายไป"

ตัวละลาย + ตัวทำละลาย = สารละลาย ใส เป็นเนื้อเดียว

แบบฝึกหัด การละลายและสารละลาย พร้อมเฉลย

  1. ในน้ำเชื่อม ข้อใดเป็นตัวละลาย
    • ก. น้ำตาล
    • ข. น้ำ
    • ค. แก้ว
    • ง. ช้อน
    ดูเฉลยตอบ: น้ำตาล — น้ำตาลเป็นสารที่ละลาย น้ำเป็นตัวทำละลาย
  2. ละลายน้ำตาล 20 กรัม ในน้ำ 200 กรัม จะได้น้ำเชื่อมหนักกี่กรัม
    ดูเฉลยตอบ: 220 — 200 + 20 = 220 กรัม น้ำตาลยังอยู่ครบ
  3. ในน้ำเกลือ ข้อใดเป็นตัวทำละลาย
    • ก. อากาศ
    • ข. ช้อน
    • ค. เกลือ
    • ง. น้ำ
    ดูเฉลยตอบ: น้ำ — น้ำเป็นตัวทำละลาย เกลือเป็นตัวละลาย
  4. ข้อใดเป็นสารละลาย
    • ก. น้ำโคลน
    • ข. น้ำผสมน้ำมัน
    • ค. น้ำหวานสีแดงที่ใส
    • ง. น้ำผสมทราย
    ดูเฉลยตอบ: น้ำหวานสีแดงที่ใส — สารละลายใสเป็นเนื้อเดียว อาจมีสีได้
  5. จริงหรือไม่: สารละลายต้องไม่มีสีเสมอ
    ดูเฉลยตอบ: ไม่จริง — สารละลายมีสีได้ เช่น น้ำหวาน ด่างทับทิม ขอให้ใสเป็นเนื้อเดียว
  6. จริงหรือไม่: เราแยกเกลือออกจากน้ำเกลือได้ โดยทำให้น้ำระเหยไป
    ดูเฉลยตอบ: จริง — น้ำระเหยไป เหลือเกลือเป็นผลึก
  7. น้ำ 150 กรัม ละลายเกลือ 15 กรัม ได้น้ำเกลือกี่กรัม
    ดูเฉลยตอบ: 165 — 150 + 15 = 165 กรัม
  8. ข้อใดช่วยให้น้ำตาลก้อนละลายเร็วขึ้น
    • ก. บดให้ละเอียดแล้วคน
    • ข. ใช้น้ำเย็นจัด
    • ค. วางทิ้งไว้ไม่คน
    • ง. ใส่ก้อนใหญ่ขึ้น
    ดูเฉลยตอบ: บดให้ละเอียดแล้วคน — ผงละเอียดและการคนทำให้สารสัมผัสน้ำมากขึ้น ละลายเร็ว
  9. เติมเกลือลงน้ำหนึ่งแก้วไปเรื่อย ๆ จะเกิดอะไรขึ้นในที่สุด
    • ก. น้ำกลายเป็นน้ำแข็ง
    • ข. น้ำหายไป
    • ค. เกลือละลายไม่ได้อีก เหลือที่ก้นแก้ว
    • ง. เกลือละลายได้ไม่สิ้นสุด
    ดูเฉลยตอบ: เกลือละลายไม่ได้อีก เหลือที่ก้นแก้ว — น้ำปริมาณหนึ่งละลายสารได้จำกัด
  10. ผสมทรายกับน้ำแล้วตั้งทิ้งไว้ จะเห็นอะไร
    • ก. ทรายหายไปหมด
    • ข. ทรายตกตะกอนที่ก้นแก้ว
    • ค. ทรายลอยเป็นฟอง
    • ง. น้ำเปลี่ยนเป็นสีม่วง
    ดูเฉลยตอบ: ทรายตกตะกอนที่ก้นแก้ว — ทรายไม่ละลายน้ำ จึงตกตะกอน

อยากฝึกต่อ? เล่นเกมแบบฝึกหัดบทนี้ ได้คะแนนและดาวทันที

บทนี้อยู่ใน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ป.5 หน่วย “การเปลี่ยนแปลงของสาร” · ครูและผู้ปกครองพิมพ์ใบงานได้ฟรี