NarWhizเปิดแอป ▶

การเปลี่ยนแปลงทางเคมี วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ป.5

🧪 บทเรียนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ประถมศึกษาปีที่ 5 · หน่วย: การเปลี่ยนแปลงของสาร · ตัวชี้วัด ว 2.1 ป.5/1, ว 2.1 ป.5/2, ว 2.1 ป.5/3, ว 2.1 ป.5/4

📖 เรียนบทนี้ (มีภาพเคลื่อนไหวและเสียง)🎮 เล่นเกมแบบฝึกหัด

เนื้อหาบทเรียน: การเปลี่ยนแปลงทางเคมี

ฟองฟู่มาจากไหน?

เทผงฟูลงในน้ำส้มสายชู เกิดฟองมากมาย

ฟองนี้คือแก๊สที่เกิดขึ้นใหม่!

การเปลี่ยนแปลงทางเคมี

สารเดิมเปลี่ยนเป็นสารใหม่

สารใหม่มีสมบัติต่างจากสารเดิม

สังเกตอย่างไรว่าเกิดสารใหม่

ดูหลักฐาน 5 อย่างนี้

การเผาไหม้

กระดาษไหม้ไฟ ได้เถ้าสีดำ ควัน แสงและความร้อน

เถ้าเป็นสารใหม่ ทำให้เป็นกระดาษอีกไม่ได้

การเกิดสนิม

เหล็กที่โดนน้ำและอากาศนาน ๆ

จะเกิดสนิมสีน้ำตาลส้ม ผุกร่อน

ในครัวและรอบตัว

การเปลี่ยนแปลงทางเคมีเกิดทุกวัน

เทียบกับการเปลี่ยนแปลงที่ไม่เกิดสารใหม่

ตัด ฉีก หลอมเหลว ละลาย → ยังเป็นสารเดิม

แค่รูปร่างหรือสถานะเปลี่ยน

ระวังพลาดฟองไม่ได้แปลว่าเคมีเสมอ

น้ำเดือดก็มีฟอง แต่ฟองนั้นเป็นแค่ไอน้ำ

ยังเป็นน้ำ ไม่เกิดสารใหม่ → ไม่ใช่การเปลี่ยนแปลงทางเคมี

ตัวอย่างไข่ทอด

ไข่ดิบเหลวใส → ไข่สุกแข็ง สีขาว มีกลิ่นหอม

สีเปลี่ยน + กลิ่นใหม่ + ทำให้ดิบไม่ได้ → เคมี

ตัวอย่างเม็ดฟู่ในน้ำ

หย่อนเม็ดฟู่ (วิตามินซี) ลงน้ำ เกิดฟองแก๊สมาก

ฟองแก๊สเป็นสารใหม่ → การเปลี่ยนแปลงทางเคมี

สรุปสรุป

เคล็ดลับจำง่าย: "ฟอง สี ร้อนเย็น กลิ่น ตะกอน = สารใหม่"

เผาไหม้ สนิม อาหารสุก ผลไม้สุก อาหารบูด → เคมี

แบบฝึกหัด การเปลี่ยนแปลงทางเคมี พร้อมเฉลย

  1. ข้อใดเป็นการเปลี่ยนแปลงทางเคมี
    • ก. ละลายน้ำตาล
    • ข. น้ำแข็งละลาย
    • ค. หักกิ่งไม้
    • ง. เผาฟืนจนเป็นขี้เถ้า
    ดูเฉลยตอบ: เผาฟืนจนเป็นขี้เถ้า — การเผาไหม้ทำให้เกิดสารใหม่ คือขี้เถ้าและแก๊ส
  2. กล้วยดิบสีเขียวกลายเป็นกล้วยสุกสีเหลือง หอมหวาน หลักฐานใดบอกว่าเกิดสารใหม่
    • ก. สีเปลี่ยนและมีกลิ่นใหม่
    • ข. กล้วยยังมีรูปร่างเดิม
    • ค. กล้วยหนักเท่าเดิม
    • ง. กล้วยอยู่ในจาน
    ดูเฉลยตอบ: สีเปลี่ยนและมีกลิ่นใหม่ — สีและกลิ่นที่เปลี่ยนไปเป็นหลักฐานของสารใหม่
  3. ข้อใดเป็นหลักฐานว่าเกิดการเปลี่ยนแปลงทางเคมี
    • ก. มีฟองแก๊สและกลิ่นใหม่เกิดขึ้น
    • ข. สารถูกตัดเป็นชิ้นเล็ก
    • ค. สารถูกนำไปใส่ภาชนะใหม่
    • ง. สารเปียกน้ำ
    ดูเฉลยตอบ: มีฟองแก๊สและกลิ่นใหม่เกิดขึ้น — ฟองแก๊สและกลิ่นใหม่แสดงว่ามีสารใหม่
  4. เหล็กเกิดสนิมได้เมื่อสัมผัสกับอะไร
    • ก. แสงไฟอย่างเดียว
    • ข. น้ำและอากาศ
    • ค. ความมืด
    • ง. ทรายแห้ง
    ดูเฉลยตอบ: น้ำและอากาศ — ความชื้นและอากาศทำให้เหล็กเป็นสนิม
  5. จริงหรือไม่: น้ำเดือดมีฟอง จึงเป็นการเปลี่ยนแปลงทางเคมี
    ดูเฉลยตอบ: ไม่จริง — ฟองเป็นไอน้ำ ยังเป็นน้ำเหมือนเดิม จึงไม่เกิดสารใหม่
  6. จริงหรือไม่: ข้าวสวยที่ทิ้งไว้จนบูด มีกลิ่นเปรี้ยว เป็นการเปลี่ยนแปลงทางเคมี
    ดูเฉลยตอบ: จริง — เกิดกลิ่นใหม่ แสดงว่ามีสารใหม่
  7. ผสมผงฟูกับน้ำส้มสายชู สิ่งที่เห็นชัดที่สุดคืออะไร
    • ก. เกิดฟองแก๊สจำนวนมาก
    • ข. กลายเป็นน้ำแข็ง
    • ค. ไม่มีอะไรเกิดขึ้น
    • ง. เกิดแสงสีรุ้ง
    ดูเฉลยตอบ: เกิดฟองแก๊สจำนวนมาก — ผงฟูทำปฏิกิริยากับน้ำส้มสายชู ได้แก๊สใหม่
  8. การเผาเทียนไข (ไส้เทียนลุกไหม้) ข้อใดเป็นการเปลี่ยนแปลงทางเคมี
    • ก. ไขเทียนลุกไหม้ได้แสงและควัน
    • ข. ไขเทียนละลายเป็นน้ำตาเทียน
    • ค. น้ำตาเทียนแข็งตัว
    • ง. เทียนถูกหักครึ่ง
    ดูเฉลยตอบ: ไขเทียนลุกไหม้ได้แสงและควัน — การลุกไหม้ทำให้เกิดสารใหม่ ส่วนการหลอมเหลวไม่เกิดสารใหม่
  9. แอปเปิลหั่นทิ้งไว้แล้วเนื้อสีคล้ำ เป็นเพราะ
    • ก. แอปเปิลระเหิด
    • ข. แสงสะท้อน
    • ค. เกิดสารใหม่ สีจึงเปลี่ยน
    • ง. แอปเปิลละลาย
    ดูเฉลยตอบ: เกิดสารใหม่ สีจึงเปลี่ยน — สีที่เปลี่ยนเป็นหลักฐานการเปลี่ยนแปลงทางเคมี
  10. ข้อใดไม่ใช่การเปลี่ยนแปลงทางเคมี
    • ก. ฉีกกระดาษเป็นชิ้น
    • ข. ขนมปังขึ้นรา
    • ค. ไม้ขีดไฟลุกไหม้
    • ง. ทอดไข่
    ดูเฉลยตอบ: ฉีกกระดาษเป็นชิ้น — การฉีกเปลี่ยนแค่รูปร่าง ยังเป็นกระดาษเหมือนเดิม

อยากฝึกต่อ? เล่นเกมแบบฝึกหัดบทนี้ ได้คะแนนและดาวทันที

บทนี้อยู่ใน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ป.5 หน่วย “การเปลี่ยนแปลงของสาร” · ครูและผู้ปกครองพิมพ์ใบงานได้ฟรี