NarWhizเปิดแอป ▶

ผันกลับได้และผันกลับไม่ได้ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ป.5

🔄 บทเรียนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ประถมศึกษาปีที่ 5 · หน่วย: การเปลี่ยนแปลงของสาร · ตัวชี้วัด ว 2.1 ป.5/1, ว 2.1 ป.5/2, ว 2.1 ป.5/3, ว 2.1 ป.5/4

📖 เรียนบทนี้ (มีภาพเคลื่อนไหวและเสียง)🎮 เล่นเกมแบบฝึกหัด

เนื้อหาบทเรียน: ผันกลับได้และผันกลับไม่ได้

ทำให้เหมือนเดิมได้ไหม?

น้ำแข็งละลายเป็นน้ำ → แช่แข็งก็ได้น้ำแข็งคืน

แต่ไข่ทอดแล้ว ทำให้เป็นไข่ดิบอีกไม่ได้!

ผันกลับได้

การเปลี่ยนแปลงที่ทำให้สารกลับมาเป็นแบบเดิมได้

ส่วนใหญ่คือการเปลี่ยนสถานะ และการละลาย

ตัวอย่างผันกลับได้

ทุกข้อทำให้กลับเป็นสารเดิมได้

ผันกลับไม่ได้

การเปลี่ยนแปลงที่เกิดสารใหม่

ทำให้กลับเป็นสารเดิมไม่ได้ ส่วนใหญ่คือการเปลี่ยนแปลงทางเคมี

ตัวอย่างผันกลับไม่ได้

เกิดสารใหม่แล้วย้อนไม่ได้

วิธีตัดสิน

ถามตัวเอง 2 ข้อ

ใช้ประโยชน์ในชีวิต

รู้แบบนี้แล้วเอาไปใช้ได้

ระวังพลาดเทียนไขมีทั้งสองแบบ!

เนื้อเทียนหลอมเหลวแล้วแข็งตัว → ผันกลับได้

แต่เนื้อเทียนที่ถูกเผาไหม้หายไปเป็นแก๊ส → ผันกลับไม่ได้

ตัวอย่างแยกเหตุการณ์ในครัว

คิดทีละข้อ: เกิดสารใหม่ไหม

ตัวอย่างดินเหนียวกับเครื่องปั้น

ดินเหนียวเปียก ปั้นใหม่กี่ครั้งก็ได้ (ไม่เกิดสารใหม่)

แต่เผาในเตาจนแข็ง → กลับเป็นดินเหนียวนุ่มไม่ได้

สรุปสรุป

เคล็ดลับจำง่าย: "เปลี่ยนสถานะ–ละลาย ย้อนได้ เกิดสารใหม่ ย้อนไม่ได้"

แบบฝึกหัด ผันกลับได้และผันกลับไม่ได้ พร้อมเฉลย

  1. ข้อใดเป็นการเปลี่ยนแปลงที่ผันกลับได้
    • ก. เผาถ่าน
    • ข. น้ำกลายเป็นน้ำแข็ง
    • ค. ปิ้งขนมปัง
    • ง. เหล็กเป็นสนิม
    ดูเฉลยตอบ: น้ำกลายเป็นน้ำแข็ง — น้ำแข็งละลายกลับเป็นน้ำได้
  2. การผสมปูนซีเมนต์กับน้ำจนแข็งเป็นพื้น เป็นการเปลี่ยนแปลงแบบใด
    • ก. ผันกลับไม่ได้
    • ข. ผันกลับได้
    • ค. การละลาย
    • ง. การระเหิด
    ดูเฉลยตอบ: ผันกลับไม่ได้ — ปูนที่แข็งแล้วเป็นสารใหม่ ทำให้เป็นผงปูนเดิมไม่ได้
  3. การเปลี่ยนแปลงที่ผันกลับไม่ได้ ส่วนใหญ่มีลักษณะอย่างไร
    • ก. เปลี่ยนแค่สถานะ
    • ข. เกิดสารใหม่
    • ค. เปลี่ยนแค่ที่อยู่
    • ง. เปลี่ยนแค่รูปร่าง
    ดูเฉลยตอบ: เกิดสารใหม่ — เมื่อเกิดสารใหม่ จะทำให้กลับเป็นสารเดิมไม่ได้
  4. จะได้เกลือคืนจากน้ำเกลือ ต้องทำอย่างไร
    • ก. กรองด้วยผ้า
    • ข. เติมน้ำเพิ่ม
    • ค. นำไปแช่แข็ง
    • ง. ทำให้น้ำระเหยไป
    ดูเฉลยตอบ: ทำให้น้ำระเหยไป — การละลายผันกลับได้ เมื่อระเหยน้ำออกจะได้เกลือคืน
  5. จริงหรือไม่: น้ำแข็งละลายเป็นการเปลี่ยนแปลงที่ผันกลับได้
    ดูเฉลยตอบ: จริง — นำน้ำไปแช่แข็งก็ได้น้ำแข็งคืน
  6. จริงหรือไม่: ขนมปังที่ปิ้งจนไหม้ ทำให้กลับเป็นขนมปังนุ่มได้
    ดูเฉลยตอบ: ไม่จริง — การไหม้เกิดสารใหม่ ผันกลับไม่ได้
  7. ข้อใดผันกลับไม่ได้
    • ก. เนยละลาย
    • ข. ไอน้ำควบแน่น
    • ค. น้ำแข็งละลาย
    • ง. ต้มไข่จนสุก
    ดูเฉลยตอบ: ต้มไข่จนสุก — ไข่สุกแล้วกลับเป็นไข่ดิบไม่ได้
  8. เนื้อเทียนที่หลอมเหลวแล้วกลับแข็งตัว เป็นการเปลี่ยนแปลงแบบใด
    • ก. ผันกลับไม่ได้
    • ข. ผันกลับได้
    • ค. การเกิดสนิม
    • ง. การเผาไหม้
    ดูเฉลยตอบ: ผันกลับได้ — เป็นแค่การเปลี่ยนสถานะ ไม่เกิดสารใหม่
  9. เหตุใดการเผากระดาษจึงผันกลับไม่ได้
    • ก. กระดาษเปลี่ยนที่วาง
    • ข. กระดาษถูกพับ
    • ค. กระดาษเปียกน้ำ
    • ง. ได้เถ้าและแก๊สซึ่งเป็นสารใหม่
    ดูเฉลยตอบ: ได้เถ้าและแก๊สซึ่งเป็นสารใหม่ — เถ้าและแก๊สเป็นสารใหม่ ประกอบกลับเป็นกระดาษไม่ได้
  10. ข้อใดจับคู่ถูกต้อง
    • ก. ไม้ไหม้ไฟ – ผันกลับได้
    • ข. ทอดไข่ – ผันกลับได้
    • ค. ไอน้ำควบแน่น – ผันกลับได้
    • ง. เหล็กเป็นสนิม – ผันกลับได้
    ดูเฉลยตอบ: ไอน้ำควบแน่น – ผันกลับได้ — ไอน้ำควบแน่นเป็นน้ำ แล้วต้มให้เป็นไอได้อีก

อยากฝึกต่อ? เล่นเกมแบบฝึกหัดบทนี้ ได้คะแนนและดาวทันที

บทนี้อยู่ใน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ป.5 หน่วย “การเปลี่ยนแปลงของสาร” · ครูและผู้ปกครองพิมพ์ใบงานได้ฟรี